Pełna definicja
Upadłość konsumencka to postępowanie uregulowane w Prawie upadłościowym (część III ustawy z 28 lutego 2003 r.), umożliwiające osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej wyjście z niewypłacalności. Od nowelizacji z 2020 r. procedura jest prokonsumencka — nie wymaga udowodnienia, że niewypłacalność powstała „bez winy" dłużnika (wcześniej było to bardzo restrykcyjne). Przebieg: złożenie wniosku do sądu (opłata 30 zł), ogłoszenie upadłości, wyznaczenie syndyka, sporządzenie listy wierzycieli i planu spłaty. Sąd ustala plan spłaty na 3 do 7 lat, uwzględniając sytuację materialną dłużnika — często jest to symboliczna kwota. Po wykonaniu planu pozostałe długi są umarzane (z wyjątkami: alimenty, kary grzywny, odszkodowania za szkody celowe). Konsekwencje: utrata majątku (poza rzeczami osobistymi i częścią dochodu chronioną), wpis do KRS/CEIDG, negatywna historia w BIK (na 5 lat po zakończeniu), ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej. W 2024 r. w Polsce ogłoszono ok. 20 000 upadłości konsumenckich.
Konkretny przykład liczbowy
Osoba zadłużona na 180 000 zł (3 kredyty + karta + chwilówki), dochód 3 200 zł netto po ustaniu ubezpieczenia zdrowotnego z rodziny. Sąd ustala plan spłaty: 500 zł/mc przez 5 lat (łącznie 30 000 zł). Po 5 latach pozostałe 150 000 zł jest umorzone. Wpis w BIK na kolejne 5 lat po zakończeniu.
Powiązane pojęcia
Terminy, które często występują razem z Upadłość konsumencka — warto znać wszystkie, żeby rozumieć umowy kredytowe.
KRD
Biuro informacji gospodarczej prowadzące rejestr nieuregulowanych zobowiązań — od długów wobec telekomów po niespłacone faktury.
BIK
Instytucja prowadząca bazę danych o zobowiązaniach kredytowych Polaków. Banki i firmy pożyczkowe obowiązkowo sprawdzają BIK przed przyznaniem kredytu.
Konsolidacja kredytów
Połączenie kilku zobowiązań w jeden kredyt z jedną, zwykle niższą ratą. Obniża miesięczne obciążenie, ale zwykle wydłuża okres spłaty.